Salam əziz dostlar. Bu dərsimizdə biz asp.net C# dili vasitəsilə veb ya da windows üzərində istifadə edə biləcəyiniz string yəni yazı düzəlişlərini həyata keçirmək üçün funksiyalar toplusunu öyrənəcəyik. Bildiyiniz kimi proqramlaşdırmaya başladıqda ilk öyrənəcəyimiz vacib əmrlərdən əsasları məhz yazı əməliyyatları əmrləridir.
Yazı əmrləri aşağıdakılar daxil edilir.

•    Length
•    IndexOf
•    IndexOfAny
•    LastIndexOf
•    Contains
•    Insert
•    Remove
•    Replace
•    Substring
•    ToLower
•    ToUpper
•    Trim

Qeyd: Aşağıda diqqətlə baxarsanız hər bir əmrin sonunda onu ToString ilə convert edirəm. Bunu etməyimizə səbəb onun Label1.Text qutusuna göndərməyimizdir. Əgər hər bir əmr sonunda nəticə rəqəm gəlirsə onu string tipli br objektə göndərmək olmaz, bunun üçün də onu mütləq toString yada Convert.ToString ilə çevirmək lazım olur. Nəzərinizə çatdırıram ki, ToString əmri boş olduqda xəta baş verəcək. Convert.ToString daha məsləhətlidir.
Qeyd 2: Aşağıdakı bütün nümunələrdə müəyyən edilmiş və ya axtarılmış simvollarda hərflər böyük və kiçikliklərinə görə fərqlənirlər.

Length - Bu əmr gələn simvol sayını müəyyənləşdirir.
int cem= Label1.Text.Length();

IndexOf - Müəyyən bir hərfin və ya sözün axtarılması. Söz axtarıldıq da ilk hərfin yerini verir. Burda ilk simvol sıfırdan başlanılır.
int cem= Label1.Text.indexOf("a").ToString(); //Əgər a hərfi birincidirsə ekrana 0 (sıfır) çıxacaq.
LastIndexOf - Yuxarıdakının eynisini cümləsini solundan yox sağından yəni tərs tərəfindən başlayaraq axtarır.
int cem= Label1.Text.LastİndexOf("a").ToString(); //Sondan başlayaraq axtarır.

Not: Bu kimi axtarışlar nəticəsni misal üçün: hərf üçüncüdürsə 3 yox 2 olaraq nəticəni verir. Çün ki, ilk hərfi 0-dan başlayaraq sayır.
Contains - Hər hansı cümlənin içində müəyyən edilmiş bir sözün və ya hərfin olub olmamasını boolean olaraq verir. Əgər varsa true əks təqdir də false dəyəri çıxardır.
int cem= Label1.Text.Contains("a").ToString(); //Əgər a hərfi mövcuddur sa true əks təqdirdə false verəcək.

IndexOfAny - Bu əmr müəyyən bir cümlə içərisində, char ilə daxil edilmiş müəyyən simvolların axtarışınl edir. Nəticə olaraq da ekrana əgər hər hansınısa tapıbdırsa onun yerləşdiyi index verir, əks təqdirdə -1 olaraq çıxardır.
char[] istenmiyenler={'@','#','*'}; //Diqqət burda ancaq tək simvol olar. Yəni Char tipi.
int cem= Label1.Text.IndexOfAny(istenmiyenler).ToString();

Insert - Bu əmr müəyyən bir cümlənin və ya sözün içərisinə müəyyən bir sözü və ya cümləni daxil etmək üçündür.
string sMetin = "Azerbaijan";
string sMetin2 = " Republic";
sMetin = sMetin.Insert(sMetin.Length, sMetin2); //Gördüyünüz kimi əmr də deyirik ki, ilk mətinin sonuncu hərfindən başlayaraq ikinci mətini insert (əlavə) et.

Remove - Əmr adından da aydın olduğu kimi mətnin müəyyən yerini çıxardır. Əmr ilk hərfi sıfırdan başlanılır və sonuncu daxil edilmiş hərflə qədər olan bölgəni silir.
String metn="AZERBAYCAN";
Label1.Text = metn.Remove(0,4); // Ekrana BAYCAN çıxacaq.
Label1.Text = metn.Remove(4,6); // Ekrana AZER çıxacaq.

Replace - Bu əmr mətn içərisindən hər hansı hərfi və ya sözün dəyişdirmək üçün istifadə edilir.
String metn="AZERBAYCAN";
Label1.Text = metn.Replace("AZER","VETEN"); //Ekrana VETENBAYCAN çıxacaq.
və ya
Label1.Text = metn.Replace("AZER","VETENİM-AZER"); //Ekrana VETENİM-AZERBAYCAN çıxacaq. Bu insert əmrinə bənzədi. Mətnin içərisinə müəyyən bir kəliməni əlavə etmək kimi.

Substring - Bu əmr simvolu müəyyən bir yerindən başlayaraq, müəyyən bir yerinə qədər ekrana verir. Digərləri kimi ilk simvol sıfırdan başlayır.
String metn="AZERBAYCAN";
Label1.Text = metn.Substring(0,4) //Ekrana AZER cixir.
ya da
Label1.Text = metn.Substring(0,metn.Length-2); // Ekrana AZERBAYC cixacaq.

ToLower - Mətin içərisindəki bütün simvolları kiçik hərfə çevirir.
String metn= "AzErBaYcAn";
Label1.Text = metn.ToLower(); //Netice azerbaycan

ToLower - Mətin içərisindəki bütün simvolları böyük hərfə çevirir.
String metn= "AzErBaYcAn";
Label1.Text = metn.ToUpper(); //Netice AZERBAYCAN

Trim - Mətnin sağında və solunda olan bütün boşluqları və ya təyin olunmuş simvolu silir.
String metn= " AzErBaYcAn ";
Label1.Text = metn.Trim(); //Netice AzErBaYcAn"

ya da

String metn= "AZER";
Label1.Text = metn.Trim('A'); //Netice ZER

yada

String metn= "AZER";
Label1.Text = metn.Trim('A','R'); //Netice ZE - CHAR olmalıdır.

Burda belə bir şey də etmək olar:
String metn= " AZER ";
Label1.Text = metn.Trim().Trim('A'); //Netice ZER
//Deməli ilk olaraq burda boşluğu, ardından da A simvolunu təmizləyirik. Əksinə edilsə idi nəticədə dəyişiklik olmazdı. Çünki birinci boşluğu təmizlədik və ardından A artıq son simvol oldu və oda təmizləndi.
Trim əmrinin digər formaları isə:
TrimEnd() və TrimStart() əmrləridir. Eyni əməliyyatları edirlər, lakin TrimEnd() mətnin sonuna görə yoxlayır, TrimStart() isə mətnin əvvəlinə görə. Əvvəki ancaq Trim() isə hər iki tərəfidə yoxlayaraq müəyyən olunmuş simvolları çıxardırdı .

------------------------------------

Bu qədər əziz dostlar. Hesab edirəm .net texnalogiyaları dünyasına ilk addım atanlar üçün zənnimcə köməklik göstərəcək dərs. Çünki ilk günlərdə mənimdə çox köməyimə çatdı bu dərs. Asp.net texnalogiyalarının bizə verdiyi daha çox -çox yeniliklər var. Zamanlar daha geniş dərslərimizi sizlərlə paylaşacam. Fikir və iradlarınız mənim üçün xoşdur. Şərh yazmadan səhifəni tərk etməyin...