|
Javascript, HTML’in bir hissəsidır və içində tapıldığı HTML ilə birliktə Web Browser
proqramı tərəfindan hazırlanır. Javascript proqramı yazmaq demək, bir Web səyfəsi
hazırlamaq və bu səyfədəki HTML kodlarının arasına Javascript kodları yerləşdirmək
deməkdir.
İlk Javascript proqramımızı yazaq. Bu kodu yazıp, salam1.htm adıyla yadda saxlayaq:
<HTML>
<HEAD>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
<TITLE>Salam Azgraf!</TITLE>
</HEAD>
<BODY>
<B>Salam Azgraf</B><br>
<FORM>
<BUTTON onclick="alert(' Salam Azgraf!')">Click edin!</BUTTON>
</FORM>
</BODY>
</HTML>
Sonra ya bu sənədi iki dəfə clikləyin; ya da sevimli Browser proqramınızı çalıştırın
və bu sənədi açın. Qarşınıza çıkacak düymeni basın. İndi son:
Bütün Web səyfələrı kimi, Javascript kodunuzun yer aldığı səyfə də tipik bir HTML
kod toplusu:
1. Browser proqramına özünün bir HTML sənədi olduğunu birinci sətırdə bəyan edir;
və bittiyi yer açıkça göstərilir.
2. HTML kodu iki bölmə ayrılır: Başlık (Head) və gövdə (Body) bölümləri. Hər bölümün
harada başladığı və harada bittiyi açıkça göstərilir.
3. Gövdə bölümündə bir Form ünsürünə yer verilir; ancaq bu formun tək funksiyası
var: Düymə (Button).
4. Daha əvvəl Web səyfələrinizə düymə qoydunuzsa, bu düymənin onlardan fərqlı bir
tərəfı var: Növü, dəyəri, vs. göstərilmir; sadəcə “onclick="alert('Salam Azgraf!')"
şəklində bir ifadəyə yer verilir.
5. Və ilk Javascript proqramınızda nə Javascript’in adı var; nə də HTML ilə Javascript
bölmələrini bir-birindən ayırtedən, <SCRIPT>..</SCRIPT> etiketinə yer
verilir!
Javascript’te imla seçənəkləri olmakla birliktə bu seçənəklərə yüzdə 100 başa düşməniz
çətin olmadığını ifadə ettik.Javascript bölməsi, HTML’in içinə <SCRIPT>..</SCRIPT>
etiketlərinin arasına yazılır. Bu sizə bütün qaydaları yerin yetirilmiş bir Javascript
bölməsi yazma misalı:
<HTML>
<HEAD>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
<TITLE>Salam Azgraf!</TITLE>
<SCRIPT LANGUAGE=”Javascript1.2”>
<!--Javascript kodunu köhnə versia Browserlərdən gizlədək
function salam() //salam isimli funksiyanı deklarə edər
{ //bu, funksiyanın başlama işarəsi
alert (“Salam Azgraf!”) //funksiyanın kökü ve kökün yerləşdiyi mətin
} //bu funksiyanın bitmə işarəsi
// kod hissəsinin sonu -->
</HEAD>
<BODY>
<B>Salam Azgraf</B><br>
<FORM>
<BUTTON onclick=salam()>CLİK EDİN!</BUTTON>
</FORM>
</BODY>
<HTML>
Bu mətni salam2.htm adıyla qeyd edin və Browser’ınızdə açsanız, görüntünün və işləvin
eyni olduğunu görəcəksiniz. İki mətin arasındakı fərq, ikincisinin Javascript yazma
qaydalarına yüzdə 100 uyğun gəlməsindən ibarət. Bununla birliktə Javascript ilə
HTML’i birbirindən diqqətlicə ayırmanız olan hissələr, ikisinin birbiriylə qarışdığı
nöqtələrdən daha çoxdur. Hətta o qədər ki, Javascript’in sonrakı versiyasına uyğun
hissələr istifadə edirik, köhnə versiya Browser’lərin kəlləsinin qarışmaması və
ziyarətçinizin komputerinin kilitlənməməsi üçün bunu belə deməmiz uyğun anlar olabilər.
Bir də bunu yoxlayın: əvvəl salam.js adıyla bu mətni qeyd edin:
function salam()
{
alert("Salam, Azgraf!")
}
Sonra, salam2.htm sənədində bu dəyişikliyi edin və salam3.htm adıyla qeyd edin:
<HTML>
<HEAD>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
<TITLE>Salam Azgraf!</TITLE>
<SCRIPT SRC="salam.js" LANGUAGE=”JavaScript”>
</SCRIPT>
</HEAD>
<BODY>
<B> Salam Azgraf </B><br>
<FORM>
<INPUT TYPE="SUBMIT" NAME="BUTTON1" VALUE="CLİK EDİN!"
onclick="salam()">
</FORM>
</BODY>
</HTML>
Və salam3.htm’i açanda yenə eyni görüntü və eyni işlərlə qarşılaştığınızı görəcəksiniz.
Bu üçüncü yöntəmdə sadəcə Javascript kodlarını qeydedən və sənəd adının uzatması
“.js” olan bir düzyazı sənədini HTML’ə kənardan da yazmış olduq.
|